Wat is victim blaming?

Victim blaming bij pesten houdt in dat de schuld van het pestgedrag (bewust of onbewust) bij de persoon wordt gelegd die gepest wordt, in plaats van bij zij die pesten.  

Kinderen/jongeren die gepest worden, worden vaak aangespoord om hun gedrag op een of andere manier te veranderen. Ze moeten ‘voor zichzelf opkomen’, ‘terugvechten’ of ‘doen alsof het hen niet raakt’, maar telkens opnieuw maken hun mislukte pogingen om het pesten te stoppen alles nog erger.

Op die manier krijgen sommige kinderen het gevoel dat het hun eigen schuld is. Maar dat is het niet! Hoe groot hun eigen moeilijkheden of onvolkomenheden ook zijn, het pesten is niet hun schuld en zij zijn ook niet verantwoordelijk om het te doen stoppen. We kunnen nooit stellen dat kinderen pestgedrag uitlokken. Geen enkel kind wil bewust gekwetst worden. Bovendien houdt deze stelling in dat het pestgedrag wordt geminimaliseerd of goedgepraat.

Uiteraard is er niets mis met assertiviteitstraining en het trainen van sociale vaardigheden. Maar dat wordt best gekaderd binnen de programma’s die gericht zijn op de sociaal-emotionele ontwikkeling van alle kinderen. Het kan zijn dat kinderen/jongeren die pesten, zien pesten of gepest worden, nood hebben aan extra persoonlijke begeleiding, maar dat staat naast de aanpak van het pestprobleem.

Wat maakt victim blaming schadelijk?

Victim blaming verschuift de verantwoordelijkheid naar degene die gepest wordt.
Hierdoor:

• Geen erkenning: Het kind/de jongere die gepest wordt, voelt zich niet serieus genomen door de omgeving.
• Zelfbeeld: Het kan het zelfbeeld kapotmaken, omdat zij die gepest worden gaan geloven dat het inderdaad aan henzelf ligt.
• Belemmering herstel: Het staat een goede verwerking van de pestsituatie in de weg en kan leiden tot verder isolement of depressie.

De belangrijkste regel is: diegene die gepest wordt, draagt nooit de schuld.

Lees ook 'Aan de slag met de groep bij een pestsituatie'. Heb je hulp nodig bij een pestsituatie, bekijk dan ook onze wegwijzers: zij zetten je op weg.